Krían er komin


Krían er mætt í Siglufjörð. Guðný Róbertsdóttir sá fimm í morgun við ós Hólsár. Og flórgoða sá hún líka. Aðrir sumarfuglar eru flestir komnir, nema spóinn og óðinshaninn og kannski einhverjir örfáir í viðbót.

Að minnsta kosti átta grágæsir hafa verið innfjarðar í vor og eflaust reyna einhverja þeirra varp. Og álftapörin eru tvö á sveimi, annað búið að hreiðra um sig í hólmanum í Langeyrartjörn.

Sumsé allt að gerast.

Íslensk þjóðtrú geymir sitthvað um kríuna. Hún er sögð birtast um
krossmessu á vori (1. maí) og fara á krossmessu á hausti (14.
september). En hún fær ekki röddina fyrr en hún er búin að krækja sér í
hreistur af laxi eða silungi. Hún er lítil en raddsterk, kjarkmikil og
einbeitt og því sögð ?ekki annað en fiðrið og vargaskapurinn?. Hún er
nær alltaf á flugi, drepur sér niður bara rétt augnablik og hefur ekki
annan svefn. Hún er ekki eggjasjúk lengur en þrjár mínútur og flýgur
jafnskjótt og hún er orpin. Um þann mann sem aldrei getur setið kyrr er
því sagt að hann sé ?eins og þegar kría sest á stein? og um þann sem
fljótur er að hryggjast en tekur jafnskjótt gleði sína að hann sé ?eins
og kría verpi?. Þegar hún rennir sér í loftinu er hún að reka burt illa
anda. Sá maður, er ber á sér kríuhjarta, verður allra hugljúfi.

Og krían var líka veðurviti. Í heimild
frá Barðaströnd segir: ?Fuglar breyttu líka háttum sínum fyrir veðri.
T.d. flaug máfurinn hærra og meira á land upp þegar stormur var í nánd,
sömuleiðis krían, sem þá hópaði sig meira og flutti sig af venjulegum
slóðum, gjarnan heim á tún.? Og í Rangárvallasýslu kom hún gargandi inn
yfir túnin þegar rigning var í aðsigi. Og svipað var upp á teningnum í
Árnessýslu, því einn heimildarmaður segir: ?Öruggt rigningamerki var það
ef tjaldar settust á tún með kvaki og hávaða, einnig vætumerki ef krían
hafði sig mjög í frammi. Sumir trúðu því að það boðaði gott vor ef
farfuglar komu snemma. Gömul trú var að eftir komu sumra farfugla kæmu
vorhret. Þau voru nefnd eftir tegundinni. Þrjú voru tíðast nefnd:
Lóuhret, spóahret og kríuhret. Stundum brugðust hretin en stundum voru
þau líka miklu fleiri og voru þá kennd við eitthvað annað.?
Krían er komin.

Mynd og texti: Sigurður Ægisson | sae@sae.is.


SIGLFIRÐINGUR.IS | Sími: 899 0278 | Netfang: sae@sae.is