Í Villimannahverfi


Sú var tíðin að hluti norðurbæjarins á Siglfirði var nefndur Villimannahverfið. Strákar sem þar ólust upp vörðu hverfið með kjafti og klóm og þá sérstaklega ruslahauga bæjarins þar sem ýmsa gullmola mátti finna. „Líklega var ég um sjö ára þegar ég byrjaði fyrst að fara á haugana. Hernámsliðið sem hér var, breskir og bandarískir dátar, skildi sitthvað eftir sig sem hægt var að koma í verð, svo sem glös sem apótekið keypti og flöskur sem hægt var að fara með í Ríkið og fá einhverjar krónur fyrir. Og þess var síðan alltaf gætt að ágóðinn skiptist jafnt á milli okkar strákanna, ella hefðu menn verið gerðir brottrækir úr félaginu,” segir Siglfirðingurinn Sveinn Björnsson.

Hvanneyrarbraut er ein af lengstu götunum í Siglufjarðarbæ og þau Sveinn og Guðný Guðmundsdóttir kona hans búa í húsi númer 23. „Mér fannst gott að koma aftur í norðurbæinn þegar við fluttum hingað árið 1989. Raunar er bærinn mér afskaplega kær. Tæplega tvö ár vorum við fyrir sunnan vegna veikinda konu minnar og ég var þeirri stund fegnastur þegar við snerum aftur. Kyssti flugvallarhlaðið að hætti múhameðstrúarmanna þegar við komum aftur í bæinn,” segir Sveinn.

Siglfirðingar eru í dag rétt rúmlega 1.200. Bærinn ber þó svip af því að hafa eitt sinn verið mun fjölmennari og umsvifin meiri, eins og gerðist til dæmis á síldarárunum. Þá var mikið byggt á Siglufirði framan af tuttugustu öldinni á lendum og lóðum sem tilheyrðu Hvanneyrarprestakalli sem sr. Bjarni Þorsteinsson þjónaði. Hann lagði línurnar að skipulagi bæjarins og gaf götunum jafnframt nafn. Þau eru gjarnan hin sömu og tíðkast í höfuðborginni, svo sem Suðurgata, Laugarvegur, Hverfisgata, Lindargata, Túngata og Mjóstræti og mætti þó fleiri tína til. Vitnar þetta um stórhug.

„Á síldarárunum voru hér þúsundir aðkomufólks sem ég tel eiga sinn þátt í því að gestrisni og góðar móttökur gagnvart fólki sem kemur í bæinn hafa alltaf verið áberandi meðal Siglfirðinga. Sé viðkomandi ekki fyrri til og gefi á kjaftinn er vel tekið á móti öllum sem hingað koma. Þegar mest veiddist af síld voru hér hundruð sjómanna og söltunarfólks sem kom frá Noregi, Svíþjóð og Færeyjum. Einnig sáust hér Þjóðverjar og Hollendingar og Danir í nokkrum mæli sem meðal annars starfræktu hér bakarí. Allt varð þetta til þess að gera Siglufjörð að nánast fjölþjóðlegu samfélagi,” segir Sveinn sem bætir við að samgöngur við Siglufjörð hafi lengi verið þannig að bæjarbúar hafi orðið að vera sjálfum sér nægir um flest. Eigi það ekki síst við um félagsstarf ýmiss konar.

„Vegurinn um Siglufjarðarskarð var opnaður árið 1946 og var eina leiðin hingað þar til Strákagöng voru tekin í notkun um tuttugu árum síðar. Þessi hæsti fjallvegur landsins lokaðist í fyrstu snjóum á haustin og þá varð ekki öðruvísi farið hingað en á sjó; með strandferðaskipunum eða póstbátnum Drangi. Þessi einangrun varð með öðru þess valdandi að hér var lengi fjölbreytt félagsstarf; leikfélag, kórar, skákfélag og fleira,” segir Sveinn. Hann er sjálfur enn á fullu í félagslífinu þótt hann sé nú hátt á áttræðisaldri. Með félögum sínum heldur hann úti hljómsveit sem leikur gömlu dansana og æfir í bílskúrnum á Hvanneyrarbraut á hverjum laugardagsmorgni – og þá er það Sveinn sem syngur.

Uppáhaldsstaðir

1. Í áratugi var ég sjómaður og þegar í land var komið starfaði ég lengi við löndun úr togurum, síðast hjá eigin fyrirtæki. Fyrir vikið er hafnarsvæðið mér afar kært og í daglegum gönguferðum mínum fer ég þar alltaf um. Þræði svæðið sem hefur breyst gífurlega mikið frá því ég man fyrst eftir mér. Þá er afskaplega gaman að fylgjast með skipum, hvort sem það eru trillur, togarar eða enn stærri skip sem eru þó sjaldséð hér.

2. Ég geng gjarnan hér suður í bæ. Fer þá um Drottningarbrautina sem svo er kölluð, en hún var lögð þegar forsetinn okkar Vigdís Finnbogadóttir heimsótti okkur fyrir mörgum árum. Mér finnst áberandi hvað fólki á ferð hér um bæinn hefur fjölgað eftir að Héðinsfjarðargöngin voru tekin í notkun. Hingað kom um daginn til dæmis sjötíu manna hópur eldri borgara úr Þingeyjarsýslum og annar stór hópur frá Akureyri. Siglufjörður er kominn í þjóðbraut.

Í Villimannahverfi

[Fréttin birtist upphaflega 17. október 2010 á bls. 43 í Sunnudagsmogganum. Endurbirt hér með leyfi. Hvanneyrarbrautin nær reyndar töluvert lengra í suður heldur en merkt er á kortið.]

Ljósmynd: Sigurður Ægisson | sae@sae.is
Skýringarkort: Kortadeild Morgunblaðsins.
Texti: Sigurður Bogi Sigurðsson | sbs@mbl.is


SIGLFIRÐINGUR.IS | Sími: 899 0278 | Netfang: sae@sae.is